Mới đây, Quốc hội đã thông qua Luật An toàn vệ sinh thực phẩm, tạo thêm cơ sở pháp lý vững chắc để bảo vệ đời sống ẩm thực của người dân. Mặc dù vậy những con số mà Cục Quản lý ATVSTP vừa đưa ra cho thấy thực tế đã đi ngược lại với những nỗ lực của các cơ quan chức năng khi số trường hợp vi phạm các quy định về ATVSTP không ngừng gia tăng.
Chỉ tính riêng trong “Tháng hành động vì chất lượng ATVSTP” (từ 15-4 đến 15-5-2010) đã ghi nhận tới 52.009 trong số 210.062 cơ sở được kiểm tra không đạt yêu cầu về ATVSTP. Điều này còn tỷ lệ thuận với số vụ ngộ độc thực phẩm gia tăng, đó là tính đến cuối tháng 6-2010, cả nước đã xảy ra 88 vụ ngộ độc, làm 2.929 người mắc, 32 trường hợp tử vong. Câu hỏi đặt ra là trách nhiệm quản lý của Cục Quản lý ATVSTP, của Chi Cục ATVSTP các tỉnh ở đâu khi tình trạng mất ATVSTP vẫn tràn lan. Phải nói rằng, với Cục Quản lý ATVSTP, việc tiền kiểm để cấp phép, cấp giấy đủ điều kiện ATVSTP chủ yếu dựa trên xem xét trên hồ sơ, giấy tờ. Còn hậu kiểm kiểu “xuân - thu nhị kỳ” thành lập vài ba đoàn thanh tra liên ngành xuống các địa phương “cưỡi ngựa xem hoa” rồi thôi.
Thậm chí ngay trong lĩnh vực thực phẩm chức năng, đại diện nhiều nhãn hàng nhân sâm cho biết, gần như nhiều năm qua chẳng thấy cơ quan nào thanh - kiểm tra chất lượng. Trong khi đó, Chi cục ATVSTP của các địa phương đã được thành lập từ 2 năm qua, là cơ quan chịu trách nhiệm về tình trạng vệ sinh thực phẩm trên địa bàn mình, nhưng xem ra cũng mới chỉ dừng lại ở vai trò thẩm định, tập huấn ATVSTP, cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATVSTP.
Cụ thể như Chi cục ATVSTP của TPHCM được tách ra từ Phòng Quản lý ATVSTP của Sở Y tế, lại được bổ sung nhân sự từ Phòng Vệ sinh thực phẩm của Trung tâm Y tế dự phòng TP, nhưng gần 1 năm nay vẫn chưa thể hiện được chức năng của mình.
Thậm chí đến nay, dư luận cũng chưa biết được Chi cục ATVSTP của TPHCM có vai trò gì và chịu trách nhiệm đến đâu. Thời gian qua, những thông tin về trường hợp này, trường hợp kia vi phạm ATVSTP đều được Thanh tra Sở Y tế TPHCM thông tin, báo cáo, còn Chi cục ATVSTP lại không hề được đả động tới.
Không chỉ công tác hậu kiểm không ráo riết, mà ngay cả khi phát hiện thì việc xử lý vi phạm cũng “giơ cao đánh khẽ”. Minh chứng là trong số hơn 52.000 cơ sở không đảm bảo ATVSTP mà Cục Quản lý ATVSTP ghi nhận, chỉ có khoảng 45% số cơ sở bị xử lý. Điều đáng nói là ở các địa phương, số cơ sở bị phát hiện và xử lý rất… khiêm tốn.
Theo Cục Quản lý ATVSTP, các đoàn kiểm tra liên ngành trung ương phát hiện tới 67,11% cơ sở vi phạm, còn các địa phương chỉ phát hiện được khoảng 25% số cơ sở vi phạm. Có hay không những khuất tất? Từ thực trạng trên, vấn đề đặt ra là trách nhiệm quản lý của các cơ quan chức năng đến đâu. Nếu thực sự quá máy móc với những quy định để tiền kiểm - hậu kiểm thì bỏ lọt không ít cơ sở mất ATVSTP.
Mặt khác, Cục Quản lý ATVSTP không nên quá ôm đồm trách nhiệm mà nên phân cấp cho các địa phương. Cụ thể, trong lĩnh vực thực phẩm chức năng, nên phân bổ trách nhiệm cho các tỉnh, thành quản lý. Hơn nữa, cái tâm của người quản lý, người “canh cửa” cho sức khỏe của người dân cũng cần được nêu cao để không chỉ vì lợi ích nhỏ nhặt mà đánh đổi sức khỏe của bao người. |